Nad Białym Stawem często odpoczywają turyści schodzący z Przełęczy między Kopami lub na nią wchodzący. Nad jeziorem wznosi się Kozia Grań, biegnąca od Koziej Turni w stronę Jagnięcego Szczytu. Bardziej na lewo prezentują się: Łomnica, Durne Szczyty i oczywiście Mały Kieżmarski Szczyt.

Na południowym krańcu Tatr Bielskich ulokowane jest Schronisko "Szarotka", którego prawidłowa nazwa słowacka brzmi Chata Plesnivec. W jego pobliżu kończył się dawniej szlak prowadzący przez większą część głównej grani Tatr Bielskich. Aktualnie szlak ten jest zamknięty dla ruchu turystycznego.

Północna ściana Małego Kieżmarskiego Szczytu licząca 900 metrów wysokości stanowi największą ścianę Tatr. Nic dziwnego zatem, że Schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim stanowi bazę wypadową taterników - zwłaszcza słowackich. Często odbywają się tu zgrupowania i kursy.

Magistrala Tatrzańska to czerwono znakowany szlak biegnący przez Tatry Słowackie. Poczynając od Tatr Zachodnich - tutaj biegnie podnóżami, by w rejonie Tatr Wysokich wspiąć się na dwie przełęcze: pod Osterwą i na wschodnim krańcu na Rakuską Przełączkę Wyżnią. Szlak liczy ponad 60 kilometrów i kończy się nad Wielkim Białym Stawem nieopodal Tatr Bielskich.

Z okolic Zielonego Stawu Gąsienicowego jest dobrze widoczne północne zbocze Kościelca, którym prowadzi szlak na jego wierzchołek. Natomiast poniżej zachodniej ściany (na prawo od linii spadku Kościelca) trawersuje ścieżka wyprowadzająca na nieco wyższy (ok. 4 m) Zadni Kościelec.

Z Zadniego Kościelca widać m.in. Świnicę, na prawo od której roztacza się panorama na dużą część Tatr Zachodnich. Pośrednia i Skrajna Turnia należą jeszcze do Tatr Wysokich, ale już od Liliowego rozciągają się wspomniane Tatry Zachodnie.

Śnieg i szadź oblepiają zerwy Koziego Wierchu. Na zdjęciu dominują tylko trzy kolory: biel śniegu, czerń skał i granat nieba. Masyw wydaje się jeszcze potężniejszy w tej zimowej szacie.

Szałasy w Dolinie Gąsienicowej są jej charakterystycznym elementem. Przypominają o tym, że dawniej był to rejon pasterski. Obecnie część budynków jest nadal wykorzystywana, ale już w zupełnie innych celach np. przez PZA oraz IMIGW.

Wiatr i chmury reżyserują pewne obrazy. W prześwicie między obłokami odsłaniają się kolejne fragmenty gór. Spektakl rozpoczyna Żółta Turnia - u jej podstawy przejaśnia się i w niedługim czasie można podziwiać również inne szczyty w otoczeniu Doliny Gąsienicowej.

W ostatnim czasie szlak na Rohatkę od strony Dol. Białej Wody został doposażony w górnej części w nowe łańcuchy. Z kolei po stronie Dol. Staroleśnej podjęto próbę zabezpieczenia zniszczonego szlaku przed osuwaniem się rumoszu skalnego.

Rówienkowa Turnia i Krzesany Róg to dwie pokaźne turnie znajdujące się w głównej grani Tatr, w pobliżu Małego Jaworowego Szczytu. Poniżej Krzesanego Rogu znajduje się Zawracik Rówienkowy, przełęcz którą upodobali sobie skitourowcy ze Zbójnickiej Chaty.

Z Rysów widać przebieg części drogi z Wagi na Wysoką. Poniżej charakterystycznej formacji skalnej zwanej Kogutkiem, znajduje się fragment ubezpieczony łańcuchem. Dalej szlak przewija się na drugą stronę grani. Niektórzy turyści skuszeni tym widokiem chcą wejść na Wysoką nie zdając sobie sprawy, że droga jest dosyć zagmatwana i niełatwa technicznie.

Nazwa Niżnie Rysy (2430 m) upowszechniła się dopiero po roku 1900. Pierwotnie szczyt był nazywany Turkiem, ponieważ przypominał głowę Turka w turbanie (Samuel Weber, 1877 r.).

Z Ciężkim Szczytem była "ciężka" sprawa w kwestii jego nazewnictwa. Otóż przez pewien czas funkcjonowała błędna nazwa Czeski Szczyt - wydaje się, że na skutek nieprawidłowego przełożenia słowackiej nazwy Český stít.

Normalna droga na Kończystą prowadzi ze Stwolskiej Przełęczy w pobliżu szerokiego żlebu opadającego z przełączki między wierzchołkami. Trasa jest łatwa technicznie, ale dość męcząca, bowiem prowadzi osuwistymi piargami.

Kończysta posiada dwa wierzchołki: północny i południowy. Ten ostatni jest zwieńczony charakterystycznym blokiem skalnym. Ze względu na kształt bywa on nazywany Kowadłem lub Koniem Jarmaya.

Z Przełęczy od Osterwą można łatwo dotrzeć na szczyt Tępej. Można stąd przyjrzeć się nieznakowanej drodze prowadzącej ze Stwolskiej Przełęczy na Kończystą. Bardzo okazale prezentuje się z Tępej masyw Wysokiej.

Dolina Batyżowiecka ograniczona jest z zachodu Kończystą, ze wschodu masywem Gerlacha zaś od północy Batyżowieckim Szczytem, Kaczym Szczytem i Zmarzłym Szczytem. Na dnie doliny na wysokości 1884 m npm leży Batyżowiecki Staw, z którego wypływa Batyżowiecki Potok tworząc Wodospad Sznurowy (Wodospad Perlisty).

Dwa jakże różne schroniska: Chata Teryho i Śląski Dom. Pierwsze o prawdziwie wysokogórskim charakterze. Drugie zaś to podniszczony hotel górski, wspomnienie sprzed paru dekad. Łączy oba budynki wspaniały widok na Poprad, zwłaszcza wieczorem, gdy zapalają się jego światła.

Z wierzchołka Świstowego Szczytu rozpościera się rozległa panorama, zwłaszcza w kierunku Jaworowych Szczytów, ku którym biegnie główna grań Tatr. Za nimi wyłania się masyw Lodowego, dalej Durnych i Łomnicy. Nieco bliżej, z prawej strony wznosi się Pośrednia Grań.

Zachodzące słońce przesuwa się za Czerwoną Ławką, Małym Lodowym, masywem Lodowego i gdy wydaje się, że wyłoni się jeszcze za Śnieżnej Przełęczy wówczas zapada zmrok. Robi się coraz chłodniej. Zrywa się silniejszy, wieczorny wiatr. Warto wrócić do ciepłego schroniska i spróbować "bylinkovy caj".

Dolina Dzika stanowi najwyższe piętro Doliny Kieżmarskiej. Otaczają ją Czarny Szczyt, Baranie Rogi, masyw Durnych Szczytów, Łomnicy i wreszcie Kieżmarskich Szczytów. W sezonie zimowym często widuje się ski-tourowców podążających z Chaty Teryho przez Baranią Przełęcz do Schroniska przy Zielonym Stawie Kieżmarskim.

Masyw Gerlacha oglądany z grani nieco poniżej wierzchołka Świstowego Szczytu wznosi się nad Rohatką. Widok ujęty jest w ramy z jednej strony Małej Wysokiej z drugiej zaś Dzikiej Turni, znajdujące się na pierwszym planie. Sprawiają one wrażenie jakby były zbudowane z ciemniejszych skał niż Gerlach.

Łomnicka Grań zwana inaczej Łomnickim Grzebieniem biegnie z siodła Łomnickiej Przełęczy w kierunku południowym. Łomnicki Ogród, czyli dolny, równinny fragment Doliny Małej Zimnej Wody leży właśnie poniżej Łomnickiej Grani.

W grani oddzielającej doliny Staroleśną od Małej Zimnej Wody poniżej Pośredniej Grani znajduje się kilka "sakralnych" obiektów: m.in. Wielka Kaplica, Wielki i Mały Kościół oraz Dzwonnica. Jeszcze bardziej ku południowemu wschodowi ciągnie się grań Rywocin z turniami nieco poniżej 1900 m npm.

Żelazne Wrota - tym mianem określa się dwie przełęcze położone w głównej grani Tatr pomiędzy Żłobistym Szczytem a Zmarzłym Szczytem. Śnieżną Kopę (2327 m) ograniczają: od północnego wschodu - Zachodnie Żelazne Wrota (2280 m). a od południowego wschodu Wschodnia Żelazna Brama (2255 m). W najbliższym otoczeniu znajdują się również Rumanowy Szczyt i Ganek.

Mała Wysoka jeszcze pod koniec XIX wieku była tak samo nazywana po słowacku. Później jednak szczyt został przemianowany na Vychodna Vysoka. Czy dzięki temu łatwiej odróżnić ją od Wysokiej?

Tuż poniżej wierzchołka Małej Wysokiej brunatne kępy traw porastają skały. Zdjęcie wydaje się przez to wykonane zdecydowanie niżej, nie zaś z samego wierzchołka. Szczyt w pełni sezonu jest oblegany przez turystów, wychodzących tutaj z Polskiego Grzebienia.

Droga na Ganek wiedzie z Doliny Złomisk na Gankową Przełęcz a dalej granią na szczyt. W drodze powrotnej można spod przełęczy "odbić" na Rumanowy Szczyt (2428 m). W długiej grani szczytowej wyodrębniają się dwa wierzchołki, z których wyższy jest północno-zachodni zaś drugi tj. południowo-wschodni ma wysokość 2419 m.

Dobrze widoczny z Zakopanego szczyt, odosobniony od zachodniej części Tatr to Osobita. Z racji, że stoi ona na uboczu wydaje się być wyższa niż jest w rzeczywistości (1687 m). Do 1989 roku na wierzchołek prowadziły dwa szlaki, obecnie zamknięte przez TANAP.

Świnica stanowi pierwszy wybitny szczyt Tatr Wysokich na ich zachodnim krańcu. Jest szybko (co nie znaczy całkiem łatwo) dostępna dla turystów wjeżdżających na Kasprowy Wierch kolejką. Szlak jest w kilku miejscach ubezpieczony łańcuchami i klamrami. O niebezpieczeństwie porażenia piorunem podczas burzy (niestety kilka takich tragedii się tutaj wydarzyło) przypomina stosowna tablica tuż poniżej wierzchołka.

W górnej części Doliny Bystrej znajdują się małe stawki - Anusine Oczko i Bystre Stawki. Dolina jest zamknięta grzbietem, stanowiącym południowo-zachodnie ramię Bystrej - najwyższego wierzchołka Tatr Zachodnich. W grani tej wznoszą się skalista Mała Bystra i Zadnia Kopa (2162 m). Jeszcze bardziej na południu wyrasta masyw Jeżowej (2043 m).

Na południe od Tomanowej Przełęczy wznosi się Suchy Tomanowy Wierch (1860 m). Dalej znajdują się Tomanowy Wierch Polski (1977 m) oraz dwa szczyty przekraczające 2000 m npm. - Smreczyński Wierch (2068) oraz Kamienista (2127 m). Następne szczyty w głównej grani Tatr w kierunku zachodnim są już udostępnione turystom - Błyszcz, Liptowska grań, przez Wołowiec, Rohacze, Banówkę aż po Siwy Wierch.

Tomanowa Przełęcz (1686 m) jest obok Palenicy Jałowieckiej (1573 m) najniższym obniżeniem w głównej grani Tatr. Ciekawie prezentuje się stąd słowacka Dolina Cicha. Na wschodzie zamyka ją masyw Świnicy.

Szczyty Tatr Zachodnich przybrały na początku listopada intensywnie rudo-brązowe barwy. Jesienią szybciej zachodzi słońce, które dodatkowo je wzmacnia. Jednak ze względu na krótszy dzień również wędrówki ulegają skróceniu. Mimo to z gór wraca się często w świetle czołówki.

Nawietrzna część stoków, skał pokryta jest cienką warstwą szronu. Góry sprawiają wrażenie jakby miejscami posiwiały. Warunki są zwodnicze i dosyć łatwo można poślizgnąć się na takim podłożu.

Maleńka kapliczka, przy której rozgrywały się sceny filmu "Janosik" znajduje się na skraju Polany Chochołowskiej. Wczesną wiosną kwitnie wokół mnóstwo krokusów (szafranu spiskiego). W znacznej mierze dzięki tzw. kulturowemu wypasowi owiec mają one dogodne warunki do wzrostu. Turyści zaś mogą spróbować w sezonie tradycyjnych oscypków.

Parafrazując przysłowie, można powiedzieć, że w Tatrach wrzesień poprzeplata trochę zimy trochę lata. Znane miejsca przyprószone pierwszym śniegiem i spowite burymi chmurami mogą stanowić nie lada zagadkę. Pół biedy, gdy zastanawiamy się co przedstawia zdjęcie, gorzej gdy taka pogoda złapie nas na szlaku i zaczynamy szukać właściwego kierunku...

Pośrednia Grań pomimo, że wysokością (2440 m) ustępuje wielu tatrzańskim szczytom to jednak stanowi wymarzony celu wielu turystów. Posiada opinię "honornego" wierchu, ponieważ nawet najłatwiejsze drogi są sporym wyzwaniem - z racji trudności technicznych i orientacyjnych. Najczęściej na szczyt wchodzi się przez Ławkę Dubkego lub z Dol. Małej Zimnej Wody, natomiast zaleca się schodzić do Dol. Staroleśnej.

W panoramie z Kieżmarskiego Szczytu dominuje Łomnica z budynkiem górnej stacji kolejki. Wydaje się on być tak blisko. Jednak przejście Grani Wideł oddzielających oba szczyty nie należy do łatwych. Jest to już droga taternicka o różnym stopniu trudności w zależności od kierunku przejścia - nieco łatwiej od Łomnicy w stronę Kieżmarskiego Szczytu.

Wycieczkę na Kieżmarski Szczyt warto połączyć z wejściem na sąsiedni Mały Kieżmarski Szczyt oraz Huncowski Szczyt (2351 m). Dodatkową zaletą takiej trasy jest fakt, że drogi wejścia i zejścia w większej części nie pokrywają się. Cała pętla: Łomnicki Staw - Huncowska Przełęcz - Kieżmarski - Mały Kieżmarski - Huncowski Szczyt - Łomnicki Staw zajmuje ok. 6-6 1/2 godziny.

Późnym popołudniem podejście na Lodową Przełęcz prowadzi w cieniu. Śnieg, który przed kilkoma godzinami był mokry i grząski, teraz powoli twardnieje. Na samej przełęczy ponownie znajdujemy się w słońcu. Na Pośredniej i w kierunku Łomnicy ładnie operuje światło. Ale czemu nie spróbować wykonac zdjęć pod słońce? Właśnie w stronę Ostrego i Jaworowych Szczytów.

Z Lodowej Przełęczy doskonale jest widoczna klasyczna droga na Pośrednią Grań. Prowadzi ona żlebem na lewo od wierzchołka Żółtej Sciany po czym odbija ukosem w prawo. Jest to duży zachód zwany Ławką Dubkego. Następnie stromo do góry przez Wyżnią Pośrednią Przełączkę. Od północnej strony i w zimowej szacie Pośrednia Grań prezentuje się imponująco.

Początek listopada w Tatrach. Dolina Pięciu Stawów Spiskich w rudych barwach. To murawy przybierają ten niesamowicie intensywny kolor. Prawie nie ma śniegu. Sporadycznie jakieś małe płaty zalegają wysoko w żlebach i na graniach. Wymarzone warunki na wycieczki po górach. Jedyne ograniczenie to dość krótki dzień. Zmierzch zapada już ok. godz. 16.

Doliny i niższe szczyty spowite są w chmurach. Od rana obłoki napływają od dołu przysłaniając coraz większy obszar. Postrzępione wierzchołki chmur niczym fale rozbijają się o Wysoką, Rysy czy Krywań.

Z Lodowego Szczytu roztacza się doskonały widok na Baranie Rogi. Powyżej Baraniego Stawku (2207 m), nieco na prawo biegnie żleb w kierunku Baraniej Przełęczy. Często nawet późnym latem jest on wypełniony śniegiem. Tędy prowadzi normalna droga na Baranie Rogi a następnie w pobliżu grani omija kilka turniczek po stronie Dol. Pięciu Stawów Spiskich. Rozległy piarżysty taras to Barania Galeria.

Na chwilę odsłania się widok w stronę Łomnicy i Durnych Szczytów. Chmury coraz szczelniej opatulają Tatry. Pora schodzić z Lodowego. Im niżej tym widoczność pogarsza się. Jaka będzie pogoda jutro? Czy się utrzyma? Niestety nie! W nocy spada śnieg. Zanosi się na przejęcie władzy nad Tatrami... przez zimę.

W południowo-wschodniej grani Wysokiej (2560 m) wznoszą się: Smoczy Szczyt (2523 m), dalej Igła w Wysokiej i Szarpane Turnie. Trzy iglice skalne noszące miano Szarpanych Turni są częstym celem wspinaczkowym. Niejako na przedłużeniu tej grani znajduje się Zmarzły Staw (1925 m), największy staw w Dolinie Złomisk liczący ok. 22.000 m2 powierzchni.

Dolinka Smocza stanowi północno-zachodnią odnogę Dol. Złomisk. Z Siarkańskiej Przełęczy prowadzi ponad tą dolinką normalna droga na Wysoką. Z kolei często schodzi się z Wysokiej na Wagę (2337 m)- obok tzw. Kogutka, leżącego w grani ograniczającej Dol. Smoczą od zachodu. Na dnie Dol. Smoczej znajdują się Wielki Smoczy Staw (1998 m), Mały Smoczy Staw oraz kilka oczek wodnych określanych jako Smocze Oka.

Z Koprowego Wierchu (2367 m) roztacza się interesujący widok na Mięguszowieckie Szczyty. Między pionowymi urwiskami opadającymi ku Hińczowym Stawom prowadzi tzw. Droga po głazach z Mięguszowieckiej Przeł. pod Chłopkiem na wierzchołek Mięguszowieckiego Szczytu (2438 m). Dla turystów jest ona dostępna jedynie w towarzystwie uprawnionego przewodnika.

W historii wypraw TOPR tragicznie zapisała się północna ściana Małego Jaworowego Szczytu (2386 m). Przed prawie stu laty, 6 sierpnia 1908 r. prowadzono akcję ratowniczą po Stanisława Szulakiewicza. Ze względu na załamanie pogody Mariusz Zaruski zarządził przerwanie poszukiwań. Klemens Bachleda nie podporządkował się kierownikowi wyprawy. Na nic zdały się słowa "Klimku wracajcie!". Starając się przyjść z pomocą rannemu Klimek Bachleda spadł w przepaść. Jego pogrzeb zgromadził tysiące ludzi, którzy chcieli oddać hołd wspaniałemu ratownikowi i przewodnikowi tatrzańskiemu.

Mięguszowiecki Szczyt dominuje w panoramie znad Morskiego Oka. W jego stronę opada prawie 900-metrową południową ścianą. Z podejścia na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem można podziwiać 400-metrową ścianę wschodnią, opadającą do Kotła Mięguszowieckiego. Dość często słychać tutaj nawoływania taterników. Ściana cieszy się popularnością zwłaszcza wśród instruktorów, prowadzących tutaj kursantów.

Górny odcinek szlaku na Rysy prowadzący znad Czarnego Stawu jest bodaj najlepiej widoczny z Kazalnicy Mięguszowieckiej. Można wypatrzyć turystów idących na lewo od rysy wypełnionej zwykle śniegiem. Choć nieco w głębi, to jednak dostojnie prezentuje się foremna, stroma piramida Wysokiej. Z kolei słynna turnia - Żabi Koń (2291 m) z tego miejsca wcale nie sprawia wrażenia stromej, trudno dostępnej formacji.

Wielki Hińczowy Staw leży w Dol. Hińczowej (jedno z górnych odgałęzień Dol. Mięguszowieckiej) na wysokości 1946 m. Jest najgłębszym (ok. 53 m) i największym jeziorem w słowackiej części Tatr. Niektóre źródła podają powierzchnię 18 ha, inne zaś 22 ha. Dla porównania największe jezioro tatrzańskie - Morskie Oko liczy ok. 35 ha.

Końcowy fragment szlaku na Mięguszowiecką Przełęcz pod Chłopkiem stanowi eksponowany trawers. Ze względu na obryw w tym rejonie, trasa była po 1974 roku przez 10 lat zamknięta. Szlak od Morskiego Oka został "oszczędnie" ubezpieczony - w paru miejscach poniżej Kazalnicy znajdują się klamry. Niekiedy na przełęcz docierają turyści od słowackiej strony, jednak wejście jest dozwolone jedynie z uprawnionym przewodnikiem.

Obecnie na Hali Gąsienicowej znajduje się kilka budynków i szałasów. Dawniej w okolicy było ich zdecydowanie więcej. Ponad dwadzieścia szałasów i szop krowiarskich oraz kilka budynków wykorzystywanych jako schroniska stanowiło niemal osiedle. Wraz z zaprzestaniem pasterstwa duża część z nich została rozebrana.

Po Polskiej stronie Tatr najwięcej stałych zbiorników wodnych znajduje się w Dolinie Gąsienicowej. Jest ich tutaj 21. Przy czym tylko dwa tj. Zmarzły Staw Gąsienicowy i Czarny Staw znajdują się w południowo-wschodniej części doliny. Pozostałe ulokowane są w Dolinie Zielonej Gąsienicowej.

Południowe stoki Żółtej Turni powyżej Czarnego Stawu Gąsienicowego tylko miejscami przykryte są śniegiem. Po przeciwległej stronie na zboczach Kościelca śnieg jeszcze się utrzymuje. Również tafla jeziora jest tu częściowo nierozmarznięta. Wiosna ściera się jeszcze z zimą...

W masywie Kościelców wyróżnia się: Kościelec (2155 m), Zadni Kościelec (najwyższy - 2162 m) oraz Mały Kościelec (1863 m). Jedynie na Kościelec prowadzi znakowany czarno szlak turystyczny. Z jego wierzchołka, jako z jedynego miejsca widoczne są wszystkie Stawy Gąsienicowe.

Kozi Wierch, Kozia Przełęcz Wyżnia, Kozie Czuby. Bodaj najbardziej eksponowany odcinek Orlej Perci. Dawniej mówiło się napowietrzny. Dodatkowego znaczenia nabiera to określenie, gdy grań powoli wynurza się z chmur.

Na początku maja szlak na podejściu do schroniska Teryho ma dwojaki przebieg. Część turystów podąża szlakiem letnim. Powoli odsłaniają się bowiem kamienie, a śniegu nie jest tak dużo by obawiać się lawin. Inni zaś wchodzą na lewo wprost do góry, czyli tzw. wariantem zimowym. Podejście to jest bardziej żmudne, ale jednak szybsze.

Śnieżna Przełęcz (2341 m) stanowi głębokie obniżenie w głównej grani Tatr, łączącej masywy Lodowego i Baranich Rogów. Po północnej stronie grani leży Dolina Śnieżna. Znajomość drogi do niej była w dawnych czasach utrzymywana w głębokiej tajemnicy i przekazywana z ojca na syna. Taternicy dotarli do dolinki dopiero na początku XX wieku.

Z wierzchołka Świstowego Szczytu można dokładnie przyjrzeć się układowi Doliny Staroleśnej. Widok ogranicza z jednej strony grań Jaworowych, zaś z przeciwległej Staroleśny i Sławkowski Szczyt. Głównym wierzchołkiem Świstowego Szczytu jest południowo-zachodni (2383 m).

Jedna z łatwiejszych dróg na Świstowy Szczyt wiedzie przez Dziką Kotlinę. Przy sprzyjających warunkach śniegowych można dokonać zimą szybkiego wejścia na ten trójwierzchołkowy szczyt. Częstymi gośćmi są tutaj ski-tourowcy.

W panoramie z Grzesia dominuje z lewej strony Rakoń. Za nim potężny wał chmur. Ginie pośród nich Wołowiec - zwykle to na nim skupia się uwaga turystów. Teraz go nie widać, jak również samego podejścia. Mocno utrudniona jest orientacja w takich warunkach. Wystarczy, że otoczą chmury a pod nogami bieleje śnieg. Jak oceniać, gdzie opada stok a gdzie się wznosi...? Wszędzie biało.

Wiatr i słońce kształtują ze śniegu różne formy. Niekiedy zalega równiutka, gładka warstwa puszystego, kopnego śniegu. Czasem zaś powstają zagłębienia przypominające ludzkie ślady. W zależności od oświetlenia efekt ten może być bardziej widoczny. Pod koniec dnia cienie w zagłębieniach stają się wyraźniejsze. Dostrzega się więcej detali niż w mocnym słońcu.

Jakże inaczej wygladąją Polskie Tatry poza sezonem... Nawet przy ładnej pogodzie w marcu można znaleźć się w pustawym schronisku w Piątce. Nikt nie siedzi na tarasie. Śnieg z dachu powoli się wytapia na słońcu. Leniwe kap, kap... Czy jeszcze ktoś dojdzie z dołu - chyba już nie... Można nacieszyć się ciszą zarówno przed jak i w schronisku.

Durna Przełęcz (ok. 2560 m) oddziela wierzchołki Durnego Szczytu i Małego Durnego Szczytu. Masyw ten robi zdecydowanie większe wrażenie, gdy podziwia się go z Doliny Kieżmarskiej zamiast od strony Dol. Pięciu Stawów Spiskich. Wydaje się, że oba niewiele różnią się wysokością - jest to raptem 30 metrów. A pomiędzy nimi sterczy drobniutka, ale jakże charakterystyczna turniczka - Durna Igła.

Wiele nazw w rejonie Kieżmarskich Szczytów ma odniesienia do takich kruszców jak miedź i złoto. Jest zatem Miedziany Ogródek, Miedziana Drabina, Złota Czuba, Złoty Komin i wiele innych. Nawiązują one do prowadzonych tutaj poszukiwań i wydobycia tychże kruszców. Poszukiwacze złota mieli zresztą większy zarobek prowadząc turystów na okoliczne szczyty niż z urobku.

Jagnięcy Szczyt (2229 m) jest pierwszym od wschodu granitowym masywem w głównej grani Tatr. Z Przełęczy pod Kopą (1749 m) biegnie ku wierzchołkowi Koperszadzka Grań. Górna jej część stanowi jedyny w Tatrach rejon, w którym występuje skała zwana zlepieńcem koperszadzkim. Z kolei z Jagnięcego Szczytu ku Kołowej Przełęczy biegnie Grań Towsona upamiętniająca pierwszego zdobywcę tego szczytu.

Gdzie w Tatrach Wysokich można znaleźć rzeżuchę? Podchwytliwe pytanie. Grań biegnąca od Jagnięcego Szczytu ku Koziej Turni (2107 m) i dalej na wschód nosi nazwę Koziej Grani. To właśnie tutaj, poniżej Koziej Turni wyrastają m.in.: Zadnia Rzeżuchowa Turnia, Skrajna Rzeżuchowa Turnia oraz Zadnia Rzeżuchowa Kopa.

Grań Wideł łączy wierzchołek Łomnicy z Kieżmarskim Szczytem. W poszarpanenej, urwistej grani można wyodrębnić trzy główne turnie. Są to Zachodni Szczyt Wideł, Wielki Szczyt Wideł (2522 m) oraz Wschodni Szczyt Wideł. Ten ostatni jest jednym z trudniej dostępnych tatrzańskich szczytów. Najłatwiejsza droga na niego posiada trudności IV stopnia.

Wierzchołek Łomnicy jest całkowicie zagospodarowany. Stoi tu budynek górnej stacji kolejki z Łomnickiego Stawu oraz dobudowane obserwatorium astronomiczne. Miejsce kontrastów. Z jednej strony cudowne widoki - każdy szczyt wydaje się być poniżej a za plecami przykład cywilizacji - budynki, barierki, przekaźniki, anteny... Trzeba dużo szczęścia, by w ciszy i spokoju podziwiać widoki. Może poza sezonem, jesienią, podczas ostatniego wjazdu kolejką...

Mnich (2068 m) - skalna iglica wznosząca się w otoczeniu Morskiego Oka i będąca symbolem polskiej części Tatr. Nie ma pewności, co do dokładnej daty jego zdobycia. Pierwszymi, którzy stanęli na wierzchołku byli Jan Gwalbert Pawlikowski oraz Maciej Sieczka, w roku 1879 lub 1880. Wydarzenie to uznaje się za początek taternictwa.

Pod koniec XIX wieku rozgorzał spór o przebieg granicy między Galicją a Węgrami w rejonie Morskiego Oka. Do terenów, które na licytacji w 1889 r. wykupił hr. Władysław Zamoyski rościł prawa książę Christian Hohenlohe, właściciel przyległych ziem. Węgrzy popierali starania Hohenlohe, zaś grono wybitnych osobistości i specjalistów robiło wszystko, by ten cenny zakątek Tatr nie przeszedł w obce ręce. Dopiero w 1902 roku wyrokiem międzynarodowego trybunału w Grazu spór ten rozstrzygnięto na korzyść strony polskiej. Nie przeszkodziło to Hohenlohe jeszcze przez siedem lat kwestionować ten wyrok - bezskutecznie.

Dzika Turnia to dwuwierzchołkowy szczyt wznoszący się na północ do Rohatki. Ma bardzo charakterystyczną sylwetkę, łatwo rozpoznawalną zwłaszcza od strony Dol. Staroleśnej. Siedząc nad Zmarzłym Stawem w Dol. Litworowej uwagę przykuwają przełęcze dostępne szlakami turystycznymi: wspominana Rohatka oraz Polski Grzebień. Warto jednak spojrzeć w stronę Dzikiej Turni. Może dostrzeże się taterników idących główną granią Tatr?

Dawniej przez Dolinę Kaczą prowadził popularny szlak na Żelazne Wrota. Obecnie Dolinę można podziwiać idąc niebiesko znakowaną ścieżką z Łysej Polany. Z progu doliny opada Kacza Siklawa, zaś ponad Zielonym Stawem Kaczym piętrzą się Batyżowiecki Szczyt (2448 m), Kaczy Szczyt (2401 m), Zmarzły Szczyt (2390 m) i Zasłonista Turnia (ok. 2180 m). Nawet późnym latem bieleją tutaj pola śnieżne.

Na Kopę Kondracką (2005 m), będącą najniższym wzniesieniem w masywie Czerwonych Wierchów prowadzi piękna widokowo trasa przez Dolinę Małej Łąki. Z jednej strony piętrzy się Giewont (1895 m) przechodzący niżej w ramię Małego Giewontu (1725 m) z drugiej zaś Wielka Turnia (1847 m). Dolina Małej Łąki jest najmniejszą doliną walną polskich Tatr (5,7 km2)i jedyną całkowicie zbudowaną ze skał osadowych.

Wielka Świstówka to kocioł polodowcowy będący jednym z pięter Doliny Miętusiej. Północne ściany, którymi opadają Czerwone Wierchy ku Wielkiej Świstówce mają od 100 do 300 m wysokości - najwyższą z nich jest Kazalnica Miętusia. W pierwotnym lesie świerkowym poniżej Wielkiej Świstówki skrywają się Wantule, czyli cmentarzysko złomów skalnych, pochodzących z gigantycznego obrywu z końca okresu zlodowacenia. Potężne bloki skalne runęły wówczas na lodowiec wypełniający Dol. Mietusią i wraz z nim przemieściły się w dół doliny.

Zamarła Turnia zyskała sławę ze względu na swoją ok. 140 metrowej wysokości południową ścianę. Na początku XX wieku uchodziła ona za niemożliwą do przejścia. Pierwsze drogi wspinaczkowe, które na niej poprowadzono stanowiły przełom w rozwoju ówczesnego taternictwa. Niestety doszło tutaj również do kilku głośnych wypadków taternickich. Przez długie lata krążyły opowieści o duchach sióstr Skotnicówien, wybijających w nocy haki na feralnej dla nich ścianie (wypadek z 1929 roku).

Wczesnym rankiem jest pochmurno, potem mżawka przeradza się w ulewę. Chłodno, w dodatku silny wiatr. Deszcz zacina coraz mocniej. Ale już po południu opady zanikają. Z chmur powoli wyłaniają się kolejne wierzchołki. Można spróbować się wysuszyć. Spróbować - ponieważ nie wiadomo, jaka będzie aura za kilkanaście minut... Cóż, tatrzańska pogoda.

Obszarem skomplikowanym topograficzne z racji mnóstwa turni, turniczek i przełęczy tu występujących jest grzbiet biegnący od Staroleśnego Szczytu ku południowemu wschodowi. Określa się go mianem Granatów Wielickiech, które oddzielają Dolinę Wielicką oraz Sławkowską.

Szarpane Turnie znajdujące się w masywie Wysokiej są obiektem nietypowego porównania jakiego użył Jan Alfred Szczepański. "Igły są smukłe jak girlsy, dokładnie depilowane z trawek, o skórze gładkiej, sprężystej i śniadej, mają małe główki i niskie czoła, nogi zaś długie, taneczne."

Dolina Białej Wody bywa uznawana za najpiękniejszą dolinę po słowackiej stronie Tatr. W jej otoczeniu dominują potężne urwiska m.in. masywu Młynarza. Z wysokich progów dolinek wiszących opadają malownicze siklawy. Na znacznej przestrzeni zachowała się tutaj pierwotna roślinność - świerki i limby stanowiące prabory. Jednocześnie dolina jest główną ostoją niedźwiedzi w Tatrach.

Śnieżny Szczyt (2467 m) nie zwraca na siebie wcale uwagi. Nic dziwnego, gdy w sąsiedztwie wznosi się masyw Lodowego. Śnieżny Szczyt bywa niekiedy błędnie nazywany Lodowym Koniem, który faktycznie znajduje się bardziej na południowy zachód.

W grani biegnącej od Małego Durnego Szczytu (2591 m) ku Baraniej Przełęczy znajduje się szereg turni m.in. Spiska Grzęda, Juhaska Turnia, Sępia Turnia oraz Czubata Turnia. Gdzieniegdzie sterczą igły skalne jak choćby Durna albo Spiska. Ku Dolinie Pięciu Stawów Spiskich schodzą zaś liczne żleby, w których śnieg utrzymuje się niekiedy do późnego lata.

W słoneczny, zimowy dzień dominują w Tatrach trzy kolory: biel śniegu, czerń skał oraz błękit nieba przechodzący niekiedy w granat. Ciemny, posępny żleb opadający z Rohatki ku Zmarzłemu Stawowi silnie kontrastuje z bielejącymi wierzchołkami Wysokiej i Rysów na drugim planie.

Późnym popołudniem słońce ucieka z Doliny Pięciu Stawów Spiskich. W oddali, ponad tysiąc metrów niżej rozciągają się pola przyprószone śniegiem. Niektóre z nich wyglądają niczym bladobłękitne jeziora. Na ich tle zagajniki to jakby samotne wysepki. Widok urzekający spokojem.

Najwyższy tatrzański szczyt podobnie jak jeszcze kilka wysokich szczytów (choćby np. Łomnica, Lodowy) leży w bocznej grani. Zwornikiem dla masywu Gerlacha jest Zadni Gerlach. Charakterystyczne wcięcie oddzielające oba szczyty to Przełęcz Tetmajera (ok. 2590 m) - nazwę tę wprowadził Janusz Chmielowski w 1902 roku.

Patrząc od strony Zbójnickiej Chaty na masyw Sławkowskiego Szczytu prawie przysłania go Sławkowska Kopa (2346 m) i jej wybitna boczna grań nazywana Warzęchowym Filarem. Pośrodku tej grani kulminują Warzęchowe Strażnice: Wielka i Pośrednia, zaś końcowym wzniesieniem jest Mała Warzęchowa Strażnica.

W środku grani Tatr Bielskich znajduje się kopulasty Szalony Wierch (2061 m), nazywany również Głupim Wierchem. Jego południowy grzbiet opada ku Przełęczy pod Kopą, stanowiąc łącznik z Tatrami Wysokimi.

Zejście czerwonym szlakiem z Rakuskiej Przełączki Wyżniej (2020 m) do Doliny Kieżmarskiej latem nie powinno nastręczać zbytnich trudności. W październiku, gdy powoli zaczyna chwytać mróz w żlebie poniżej przełączki tworzą się lodowe nacieki. Przydaje się wówczas zamontowany tutaj krótki odcinek łańcucha.

Niżni Staw Staroleśny (1986 m), nieopodal Zbójnickiej Chaty, jeszcze nie zamarzł. Tylko gdzieniegdzie pojawiła się cienka warstwa lodu. Mała Wysoka, Dzika Turnia oraz Świstowy Szczyt, oprószone śniegiem, nadal odbijają się w lekko pomarszczonej tafli wody.

Rozłożysty Świstowy Szczyt, zamykający Dolinę Staroleśną od zachodu, w lecie raczej nie przykuwa uwagi turystów. Wystarczy jednak, że śnieg przykryje jego zbocza i już góra wydaje się jakby wyższa, potężniejsza, trudniejsza.

Rankiem słońce jakby starało się dotrzeć do każdego zakątka Doliny Staroleśnej. Zamiast padającego deszczu i śniegu, jak miało to miejsce poprzedniego dnia teraz wydaje się wszystko złocić, błyszczeć. Ale za chwilę znowu pogoda może się zmienić ...

Ganek jest jednym z najbardziej charakterystycznych szczytów tatrzańskich. Swą sławę zawdzięcza Galerii Gankowej - 300 metrowej północno-zachodniej ścianie, jaką Mały Ganek opada do Doliny Ciężkiej.

W Dolinie Piarżystej znajdują się dwa Ciemnosmreczyńskie Stawy. Szlak z Dol. Koprowej doprowadza do Ciemnosmreczyńskiego Stawu Niżniego (1674 m, ok. 13 ha), będącego trzecim co do wielkości stawem Tatr Słowackich. Natomiast poza szlakiem leży Ciemnosmreczyński Staw Wyżni (1716 m), doskonale widoczny z Wrót Chałubińskiego.

Najwyższym szczytem w bocznym grzbiecie odchodzącym od głównej grani Tatr w Szpiglasowym Wierchu jest Miedziane (2233 m). Od Szpiglasowego Wierchu Miedziane jest oddzielone Szpiglasową Przełęczą, przez którą przechodzi popularny szlak z Dol. Pięciu Stawów do Morskiego Oka.

Dolina Pięciu Stawów Polskich faktycznie liczy sześć większych stawów, z czego jeden uznaje się jako niestały. Chodzi tu o Wole Oko (ok. 1000 m2 powierzchni) leżący na dnie Dolinki za Kołem. Ponadto poniżej Szpiglasowej Przełęczy leżą cztery maleńkie Szpiglasowe Stawki.

Kołowa Czuba (2105 m) jest jedynym, nieco kopulastym, wzniesieniem na końcu krótkiej, bocznej grani odchodzącej od Małego Koziego Wierchu na południe. Od Małego Koziego Wierchu Kołowa Czuba jest oddzielona dość szeroką Przełęczą Schodki (ok. 2065 m).

Na wysokości 1890 m w Dolince pod Kołem (odnoga Dol. Pięciu Stawów) znajduje się Zadni Staw Polski inaczej nazywany Zadnim Stawem pod Kołem (ok. 6 ha powierzchni). Pomijając maleńki Zadni Mnichowy Stawek jest to najwyżej położone jezioro w Polsce.

Znad Czarnego Stawu dobrze widoczny jest Żleb Drege'a między Skrajnym a Pośrednim Granatem. Miało w nim miejsce kilka turystycznych i taternickich wypadków śmiertelnych. Nazwa żlebu pochodzi od nazwiska Jana Drege'a - pierwszej tragicznej ofiary.

Czarne Ściany to odcinek grani między Kozim Wierchem (dokładnie Przełączką nad Dolinką Buczynową) a Zadnim Granatem. Orla Perć omija ten grzbiet po stronie Doliny Gąsienicowej. Czarne Ściany kulminują turnią o wysokości 2245 m.

Szczyty otaczające Dolinę Złomisk w świetle zachodzącego słońca przybierają pomarańczowo-złoty odcień. Nazwa doliny wzięła się stąd, że jej dno usiane jest dużą ilością złomów skalnych.

Z Przełęczy pod Kopą (Kopske sedlo), rozdzielającej Zadnie Koperszady od Przednich Koperszadów, wyłania się widok na Małą Świstówkę (1558) na tle słowackiego Spiszu. Ze względu na zagrożenie lawinowe szlaki te są jednak zamknięte aż do końca czerwca.

Latem droga do Teryho Chaty (2015 m) prowadzi prawym zboczem Doliny Małej Zimnej Wody. Zimą zaś idzie się wygodnie jej dnem, żeby na samym końcu wspiąć się ostro pod górę. Kiedy nadtopiony w słońcu śnieg zamarza pod wieczór, dobrze jest mieć ze sobą raki.

Charakterystyczną formację skalną stanowi Żółta Ściana w masywie Pośredniej Grani. Mająca niespełna 200 metrów wysokości północna ściana przykuwa wzrok podczas podchodzenia na próg Doliny Pięciu Stawów Spiskich.

Stosunkowo niewielka Dolina Pięciu Stawów Spiskich, powyżej progu nazywanego Złotymi Spadami, stanowi górne piętro Doliny Małej Zimnej Wody. W sezonie zimowym, czasem nawet do maja, stanowi jedno z wielu miejsc odwiedzanych przez narciarzy wysokogórskich.

W ciągu zimowego dnia słońce krótko gości w Dolinie Pięciu Stawów Spiskich. Oślepiająca biel południowych stoków Baranich Rogów silnie kontrastuje z ocienionymi ogładami skalnymi nad Pośrednim Stawem.

Smutna Przełęcz (1955 m) stanowi najdogodniejsze przejście między dolinami: Żarską i Rohacką (właściwie Smutną). Niestety w czasie letnich burz jest to rejon stosunkowo niebezpieczny (kilka wypadków porażenia piorunem). Przez przełęcz prowadzi efektowny, czerwono znakowany, szlak z Rohaczy na Banówkę.

Wołowiec to ostatni na zachodzie szczyt leżący w głównej grani polskich Tatr. Na Wołowiec wyprowadzają z trzech stron szlaki: w tym dwa biegnące granicą państwową i jeden całkowicie od strony słowackiej.

Łagodny, trawiasty wierzchołek Hrubej Kopy kontrastuje z sąsiednimi skalistymi, ostro wciętymi Trzema Kopami (Przednia Kopa 2150 m) oraz Banówką. Hruba Kopa leży w połowie ubezpieczonego szlaku ze Smutnej Przełęczy na Banówkę.

Masyw Siwego Wierchu (1805 m) ze względu na odmienną budowę geologiczną a także szatę rośliną bywa wyodrębniany jako oddzielna jednostka. Stanowi jednocześnie zachodnie zakończenie Tatr (wraz z Ostrą, Białą Skałą i Babkami).

Pod względem powierzchni Tatry Zachodnie stanowią największą część całych Tatr (396 km2). Nie jest to rejon tak bardzo oblegany jak Tatry Wysokie. Dzięki mniejszemu zagospodarowaniu nawet w szczycie sezonu letniego są szlaki, gdzie panuje cisza. Szkoda tylko, że dotyczy to raczej części słowackiej.

Na Słowacji przyjęło się utożsamiać Tatry Zachodnie z Rohaczami. Nie jest to najwyższy masyw tej części Tatr, ale chyba z racji na piękną sylwetkę Ostrego, są Rohacze darzone tak dużym sentymentem.

Grzbiet biegnący od Staroleśnego Szczytu w kierunku południowo-wschodnim, o wyjątkowo skomplikowanej topografii, nazywany jest Granatami Wielkimi. Rogata Turnia, Dwoista Turnia i Wielka Granacka Turnia oraz Granackie Baszty to tylko te najważniejsze zaliczane do Granatów Wielickich.

Nieco poniżej schroniska Zamkowskiego, idąc magistralą tatrzańską, można podziwiać wylot dwóch dolin: Pięciu Stawów Spiskich oraz znacznie większej Doliny Staroleśnej. Widać przy tym większą cześć drogi prowadzącej na Rohatkę. Obie doliny oddziela Pośrednia Grań.

Od Hińczowej Turni (2377m.) leżącej w grani głównej Tatr odchodzi na południe grzbiet kulminujący w postaci Wołowca Mięguszowieckiego. Kształtna piramida tego wzniesienia najefektowniej chyba prezentuje się od strony Popradzkiego Stawu.

Dolina Kieżmarska bywa zaliczana do najpiękniejszych po słowackiej stronie Tatr. Prawdopodobnie w ten rejon wiodła pierwsza znana wycieczka w Tatry. Miała ją odbyć w okresie Zielonych Świąt 1565 r. Beata z Kościeliskich Łaska w towarzystwie licznych mieszczan z Kieżmarku.

Gdy zawisną w postaci ciemnych olbrzymich obłoków potęgują wrażenie grozy. Górska sceneria nabiera dodatkowej dramaturgii. Ale bywają także osłoną przed piekącym w letnie dni słońcem. Chmury, przybierające czasem najdziwniejsze kształty.

W Warzęchowej Kotlinie (Dol. Staroleśna) leży staw o tej samej nazwie. Jest to pierwszy staw na drodze z Siodełka (Hrebieniok) do Zbójnickiej Chaty. Jak podaje W.H. Paryski nazwa kotliny (a za nią i stawu) wzięła się od rosnącej tu warzuchy tatrzańskiej.

Idąc żółtym szlakiem do Schroniska nad Zielonym Stawem Kieżmarskim większą cześć drogi pokonuje się wśród lasu. Z chwilą, gdy ścieżka zmienia bieg i skręca wyraźnie na zachód można w prześwitach między drzewami podziwiać masyw Jatek.

Szczyrskie Jezioro (1346 m) zajmuje pod względem powierzchni piąte miejsce w Tatrach (prawie 20 ha). Piękna panorama szczytów znad brzegów stawu jest jednak oszpecona budynkami licznych hoteli - jakby nie wkomponowanymi w otoczenie. Dla miłośników narciarstwa znane są trasy zjazdowe w rejonie Soliska, a także skocznia oraz okoliczne trasy biegowe.

Na Przełęcz pod Osterwą (1959 m) wyprowadza magistrala tatrzańska w niecałe półtorej godziny z Popradzkiego Jeziora. Wierzchołek Osterwy to niepozorny czub - leżący ok. 100 m od siodła przełęczy i raptem kilkanaście metrów wyższy. Można z tego punktu podziwiać jedną z ładniejszych panoram - górnego piętra Dol. Mięguszowieckiej.

Mięguszowiecki Szczyt kojarzy się przede wszystkim jako masyw wyrastający 1000 m. ponad taflę Morskiego Oka. Od Mięguszowieckiego Szczytu Czarnego schodzi ku Czarnemu Stawowi grzęda urywająca się nagle w postaci Kazalnicy. Jest to prawie półkilometrowej wysokości pionowa ściana pokryta siatką dróg taternickich o najwyższych trudnościach. "Miegusze" widziane od południowej strony nie sprawiają jednak wrażenia aż tak niedostępnych.

Nie ma chyba drugiego tak "czarciego" miejsca w Tatrach. W grani Baszt znajdują się bowiem: Szatan, Diablowina oraz takie przełęcze jak Diabelska lub Szatania. Ukrytych ponoć tutaj skarbów miał pilnować diabeł i tylko nielicznym udawało się go przechytrzyć.

Jednym z dobrych punktów widokowych jest Koprowy Wierch (2367 m) leżący w bocznej grani, której zwieńczeniem jest Krywań. Wznosi się ponad Dol. Piarżystą, Dol. Hlińską i górnym piętrem Dol. Mięguszowieckiej - ponad Wielkim Stawem Hińczowym.

Żelazne Wrota to dwie przełęcze w grani głównej Tatr łaczące Dol. Kaczą z Dol. Złomisk. Wyróżnia się Wschodnie i Zachodnie Żelazne Wrota. W najbliższym sąsiedztwie znajdują się Rumanowy Szczyt (2428 m), Żłobisty Szczyt (2433 m) oraz Wschodni Szczyt Żelaznych Wrót.

Szeroka Przełęcz Bielska oddziela zachodnią, postrzępioną i bardziej stromą część Tatr Bielskich od wyrównanego wału Jatek na wschodzie. Prawie poziomy odcinek grani raczej umownie nazwano Zadnimi (2019 m), Pośrednimi (1980 m) i Przednimi Jatkami (2012m.). Cały swój urok odkrywają jednak na jesieni, kiedy południowe stoki nabierają rudej barwy. Wówczas upodabniają się do Czerwonych Wierchów.

Co wyższe szczyty sterczą ponad chmurami jak wyspy na morzu. Obłoki niczym fale zakrywają co chwila skalne olbrzymy. To, że w dolinach siąpi deszcz nie oznacza wcale, że wyżej także panuje brzydka pogoda. Może się zdarzyć, że oczom ukaże się taki niesamowity widok.

Podstawowym punktem programu pobytu w Schronisku nad Zielonym Stawem Kieżmarskim jest wycieczka na Jagnięcy Szczyt (2229 m). Tuż poniżej siodła Kołowej Przełęczy założono sztuczne ułatwienia. Szlak jest interesujący zwłaszcza na odcinku od przełęczy na szczyt - prowadząc nieco na lewo od grani. Dzięki dogodnemu położeniu widok z wierzchołka obejmuje również część Tatr Polskich.

W połowie drogi między Zbójnicką Chatą a Czerwoną Ławką znajdują się Siwe Stawy. Są to trzy jeziorka (Wyżni, Pośredni i Niżni) ślicznie wkomponowane w skalne otoczenie. Wzrok przyciąga zwłaszcza południowa ściana Ostrego Szczytu.

Masyw Lodowego obejmuje Lodowy Szczyt, Kopę Lodową oraz Śnieżny Szczyt. Rozciąga się na odcinku grani głównej Tatr od Lodowej Przełęczy do Śnieżnej Przełęczy. Kopa Lodowa jest czasem odwiedzana podczas przechodzenia zielono znakowanym szlakiem przez Lodową Przełęcz (pomimo, że znaki wyprowadzają jedynie na przełęcz).

Świstowy Szczyt leży w grani głównej ponad dolinami: Staroleśną, Świstową i Rówienkami. W otoczeniu Zbójnickiej Chaty wiele innych szczytów robi większe wrażenie. O tym, że jest łatwo dostępny niech świadczy fakt, że pierwszego zimowego wejścia dokonał Gyula Komarnicki na nartach (1913 r.). Nie prowadzi jednak na niego żaden znakowany szlak i cisza tego miejsca raczej nie jest zakłócana - nie licząc świstów pewnych zwierzaków ;-).

Batyżowiecki Staw (1879 m) nie jest tak znany jak dwa potężne masywy zamykające dolinę z obu stron. Od zachodu otacza go Kończysta (2535 m), zaś na wschodzie wznosi się potężny Gerlach. Nad Batyżowiecki Staw sprowadza z Gerlacha turystyczna droga powrotna przez tzw. Batyżowiecką Próbę. Szlak ten jest dostępny tylko dla grup z przewodnikiem.

Sławkowski Szczyt (2453 m) jest bodaj jedynym wierchem, na który szybciej można wejść z miasta niż ze schroniska. Szlak został tak wytyczony, że wyprowadza bezpośrednio ze Smokowca. Droga jest łatwa, ale mozolna - wejście zajmuje ok. 4 godz. (przy różnicy poziomów ponad 1400 m). W XVII wieku trzęsienie ziemi jakoby spowodowało gigantyczny obryw przez co wierzchołek Sławkowskiego miał stracić 300 m. wysokości.

Szczyty w otoczeniu Doliny Staroleśnej urzekają swoja urodą. A jeziora - cóż może są po to by te piękności mogły się w nich przeglądać? A gdy mają już dosyć wścibskich turystów skrywają się w chmurach.

Nie wszystkie szczyty mają tę samą polską i słowacką nazwę. Przykładem niech będzie Mały Lodowy Szczyt (2466 m). Nasi południowi sąsiedzi "ochrzcili" go Siroka Veza. Na szczyt nie prowadzi znakowany szlak, choć często bywa odwiedzany przy przechodzeniu przez Czerwoną Ławkę. Drogi taternickie poprowadzone w jego ścianach należą do popularniejszych w otoczeniu doliny Staroleśnej.

Do 1987 roku na szczyt Kominiarskiego Wierchu (1829 m) wyprowadzał znakowany szlak z Przełęczy Iwaniackiej. Obecnie jest to miejsce, gdzie w spokoju gniazdują rzadkie ptaki. Ponadto występują liczne jaskinie. Szacuje się, iż w całym masywie jest ich ok. 150, a z nich najdłuższą jest Bańdzioch Kominiarski.

Lodowy Szczyt jest najwyższym w głównej grani Tatr, a wraz z Kopą Lodową i Śnieżnym Szczytem tworzy olbrzymi masyw. Potężnie prezentuje się zwłaszcza od północy - po charakterystycznej sylwetce łatwo go poznać patrząc na Tatry z polskiej Głodówki. Od strony Doliny Pięciu Stawów Spiskich podchodzą wysoko pola śnieżne, utrzymujące się jeszcze długo w lecie.

Kołowy Szczyt (2425 m) stanowi piramidę wznosząca się ponad Kołową Doliną, Jastrzębią Doliną i Czarną Doliną Jaworową. To właśnie m.in. tutaj w Tatrach występują drobiny złota. Poszukiwacze tego kruszcu byli zapewne jednymi z pierwszych, którzy wchodzili na ten wybitny szczyt.

Jednak życiowym osiągnięciem, a jednocześnie przełomowym w rozwoju taternictwa, było zdobycie w wieku 49 lat przez Antonię English i jej syna Ostrego Szczytu (2356 m). Przez wiele lat uchodził on za niemożliwy do zdobycia, a kolejne próby nie przynosiły rezultatu. W wejściu uczestniczyli także Johann Hunsdorfer sen. i Johann Strompf.

W otoczeniu górnego piętra Doliny Staroleśnej dominuje Jaworowy Szczyt. Pierwszego wejścia na ten szczyt dokonał zaledwie 16-letni Karol English wraz ze swoją matką Antoniną oraz Johannem Hunsdorferem seniorem. Aby dokonać wejścia na jakiś szczyt wyruszali oni po północy ze Starego Smokowca i jeszcze tego samego dnia wracali tam na nocleg.

Od Małego Lodowego Szczytu (2461 m) odchodzi ku południowemu-wschodowi grań, której głównym wierzchołkiem jest wspaniała Pośrednia Grań (2440 m). Cały masyw składa się jakby z kilku zębów - bardziej na południu wyrastają jeszcze Ciemniasta Turnia, Kościoły oraz Rywociny. Od strony Dol. Zimnej Wody wyróżnia się jedna z bocznych turni zwana Żółtą Ścianą.

Jednym z bardziej charakterystycznych szczytów Tatr Bielskich jest Murań (1890 m.). Wapienny szczyt jest podcięty stromymi ścianami wysokości 100-200 m. U jego podnóży znajduje się szereg jaskiń, z których najbardziej znana to Jaskinia Murańska. Zaś mianem Jagnięcej Zagrody określa się olbrzymi upłaz rozciągający się  na północno-zachodnich stokach.

Stojąc u wylotu Doliny Białej Wody wznoszący się z prawej Młynarz (2170 m) sprawia wrażenie najwyższego. Niepozornie prezentuje się bardziej oddalony "krół Tatr" - Gerlach. Dokładnie widać tzw. U-kształtny profil doliny, który zawdzięcza ona działalności lodowców.

Rejon Wołoszyna stanowi obecnie ścisły rezerwat przyrody TPN. W kierunku Doliny Roztoki schodzi szereg lawiniastych żlebów. Ostatnim na wschodzie wybitnym wzniesieniem jest Turnia nad Dziadem (1902 m), zaś w bocznej grani wznosi się jeszcze Turnia nad Szczotami (1741 m).

Jednym z górnych odgałęzień Doliny Roztoki jest "wisząca" Buczynowa Dolinka. Równie niewielka (0,65 m2) co sąsiadująca za Czarnymi Ścianami Dolinka Kozia. Z progu dolinki spływa ku Roztoce Buczynowska Siklawica.

Fragment głównej grani Tatr od Gładkiego Wierchu (2065 m) do Czarnej Ławki (1969 m.) nazywany jest Kotelnicą.  Rozdziela ona Dolinę Pięciu Stawów Polskich od Doliny Piarżystej na Słowacji. Z kolei od Czarnej Ławki przez Szpiglasowy Wierch do Wrót Chałubińskiego (2022 m) ciągnie się odcinek grani nazywany Liptowskimi Murami.

Dolina Gąsienicowa z racji swej budowy geologicznej zaliczana jest do Tatr Zachodnich. Na wschód od przełęczy Liliowe (1952 m) rozciągają się już Tatry Wysokie. To właśnie w Dol. Gąsienicowej znajduje się największe skupisko stawów w Polskich Tatrach. Ale tylko w zimie można z samego środka Czarnego Stawu Gąsienicowego podziwiać Kościelec czy Granaty.

Powyżej Czarnego Stawu Gąsienicowego rozciąga się w kierunku południowo-wschodnim Dolinka Kozia. Zajmuje ona powierzchnię zaledwie ok. 0,3 km2. Dolinka prawie cały czas (również w lecie) skryta jest w cieniu otaczających grani - dominują ponad nią Kozi Wierch oraz Czarne Ściany. W efekcie tego dosyć długo w lecie utrzymuje się na dnie dolinki pole śniegu. Prowadzi tędy na Granaty jeden z ciekawszych szlaków (wyżej droga wiedzie Żlebem Kulczyńskiego).

Żółta Turnia prezentuje się szczególnie ładnie od północnego-zachodu - ma kształt wyniosłej piramidy. Oddziela Dolinę Gąsienicową od Doliny Pańszczycy. Zimą można niekiedy spostrzec narciarzy podchodzących żlebem od strony Stawu Gąsienicowego na Żółtą Przełęcz. W sąsiedztwie Żółtej Turni, między Pańszczycką a Żółtą Przełęczą, znajduje się kilka turniczek, noszących osobliwą nazwę - Wierch pod Fajki.

Dolina Staroleśna w swej dolnej partii ograniczona jest z jednej strony masywem Pośredniej Grani, zaś z drugiej Sławkowskim Szczytem. Górną część doliny zamykają takie szczyty jak: Staroleśny, Świstowy (Svistovy stit, 2382 m), Ostry (2360 m) i Mały Lodowy Szczyt. Dolina zajmuje powierzchnię 9,8 km2a leży tutaj ok. 27 stawów, więcej niż w jakiejkolwiek innej dolinie tatrzańskiej. Między Długim Stawem a Pośrednim Harnaskim Stawem znajduje się Zbójnicka Chata, która obecnie jest odbudowywana po pożarze 14.06.1998 r. - ale w lecie można otrzymać nocleg zastępczy (dane 09-99).

Dolina Kacza stanowi górne piętro Doliny Białej Wody. Przez nią prowadził dawniej jeden z najważniejszych szlaków, łączących z północą stronę Tatr z południową, przez przełęcz Żelazne Wrota. Dno dolnego karu polodowcowego tej doliny zajmuje Zielony Staw Kaczy (1576 m). Związana jest z nim legenda o złotej kaczce, która w noc świętojańską znosi złote jajko. Nazwa doliny wzięła się być może od owej kaczki lub od dzikich kaczek, które czasem wypoczywają nad brzegiem jeziora, kiedy tędy przelatują.

Schodząc z Rohatki bądź Polskiego Grzebienia Doliną Białej Wody drugim napotkanym jeziorem (po Zmarzłym Stawie, 2047 m) będzie Litworowy Staw (Litvorove pleso, 1863 m). Ma ono 1,67 ha powierzchni i 19,1 m. głębokości. Znad brzegów jeziora roztacza się kapitalny widok na pobliskie szczyty: Wielicki Szczyt (2320 m), Rumanowy Szczyt (2428 m), Ganek, Rysy oraz Niżnie Rysy (2430 m). Ponoć w okolicy jeziora pochowani są dwaj zbójnicy.

Ubezpieczony, ale nie udostępniony ogółowi turystów jest szlak przez Baranią przełęcz (Baranie sedlo, 2393 m) z Doliny Kieżmarskiej do Pięciu Stawów Spiskich. Z przełęczy tej prowadzi normalna droga na Baranie Rogi. Zwykle chcąc przejść z jednej do drugiej doliny podąża się ''magistralą'' - u podnóży Łomnicy, przez Łomnicki Staw (Skalnate pleso, 1764 m) i dalej Rakuską Przełączkę Wyżnią (sedlo pod Svistovkou, 2020 m).

Schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim (Chata pri Zelenom plese, 1551 m) leży w otoczeniu takich znanych szczytów jak: Baranie Rogi (2526 m), Durne Szczyty (2623 m), Łomnica (2632 m) czy Kieżmarskie Szczyty (2558 m). Jednak tylko na Jagnięcy Szczyt (2229 m) prowadzi znakowany szlak turystyczny. Piękna panorama z jego wierzchołka choć w części rekompensuje niemożność wejścia przez zwykłego turystę na inne tutejsze szczyty.

Wielki Staw Polski (1665 m)  jest najgłębszym (79,3 m) i najdłuższym jeziorem (998 m) w Tatrach a zarazem ma największą pojemność (ok. 13 mln m3). Leży u stóp Koziego Wierchu i Miedzianego. Wzdłuż północnych brzegów poprowadzono ścieżkę na Zawrat oraz odchodzący dalej na południe szlak na Szpiglasową Przełęcz. Schronisko Pięciostawiańskie leży nad pobliskim Przednim Stawem (1671 m).

Czarny Staw Gąsienicowy (1624 m) stanowi punkt wyjścia na szczyty otaczające jezioro. Większość szlaków doprowadzających do Orlej Perci jest posiada sztuczne ułatwienia w postaci łańcuchów, klamer czy drabinek. Na Skrajny Granat (2225 m) prowadzi żółty szlak, zaś zejście z Granatów jest możliwe np. łatwym terenem spod Zadniego Granatu (2240 m) za znakami zielonymi. Bardzo interesująca jest ścieżka na Kozią Przełęcz (2137 m), czy należące do obowiązkowych wejście na Zawrat (2159 m). Można ponadto wejść w krótkim czasie (ok. 1 godz. od Czarnego Stawu) na Kościelec (2158 m).

Przez Szpiglasową Przełęcz (2114 m) prowadzi szlak łączący Dolinę Pięciu Stawów Polskich z Morskim Okiem (Dol. Rybiego Potoku). Z siodła przełęczy prowadzi żółto znakowana ścieżka na Szpiglasowy Wierch (2172 m). Stanowi on bardzo dobry punkt widokowy na otoczenie Morskiego Oka. W panoramie wysuwa się na pierwszy plan Mięguszowiecki Szczyt (2438 m). Warto także podejść z dna Dolinki za Mnichem na Wrota Chałubińskiego (2022 m), skąd można przypatrzeć się Ciemnosmreczyńskiemu Stawowi Wyżniemu (Dolina Piarżysta na Słowacji).

Szczyty Tatr Zachodnich z pozoru o łagodnych kształtach, stanowią w zimie poważne niebezpieczeństwo. Potężne lawiny jakie schodzą corocznie ze stoków np. Raczkowej Czuby, Otargańców, czy Wielkiego Barańca niszczą lasy w dolinach.

Na Siwą Przełęcz (1812 m) prowadzi przez Dolinę Starej Roboty czarno znakowany szlak. Już w XVI wieku czynne były tutaj kopalnie poniżej szczytu Ornaku. Będąc powyżej górnej granicy lasu cały czas ma się przed sobą widok na Starorobociański Szczyt i Kończystą. Po prawej stronie wznoszą się Dudowe Turnie. Z przełęczy szlak wiedzie granią (najpierw zielone znaki, potem od Raczkowej Przełęczy czerwone) na Starorobociański Szczyt, który właśnie od polskiej strony jest najczęściej odwiedzany. Od drogi w Dolinie Chochołowskiej na przejście tej trasy trzeba poświęcić ok. 3 godzin

Liptowska Grań to odcinek granicznego grzbietu Tatr od Wołowca (2064 m) przez Jarząbczy Wierch (2137 m), Kończystą nad Jarząbczą (2002 m) i Starorobociański Szczyt (2176 m) do Raczkowej Przełęczy (1959 m). W połączeniu z przejściem Ornaku jest ważnym szlakiem łączącym Dolinę Chochołowską z Kościeliską. Z wejściem na Wołowiec droga od Schroniska Chochołowskiego do schroniska ''Ornak'' zajmuje ok. 8 godzin. Kulminację stanowi najwyższy szczyt polskich Tatr Zachodnich - Starorobociański.

Teryho chata (2015 m) jest obecnie najwyżej położonym schroniskiem tatrzańskim otwartym przez cały rok. Budynek wzniesiono w latach 1898-99 z inicjatywy Węgierskiego Towarzystwa Turystów (MTE). Z wyjątkiem kamienia i piasku cały materiał budowlany (ponad 50 ton) został wyniesiony z dołu doliny przez tragarzy. Zaopatrzenie donoszone jest nadal przez ludzi (od Schroniska Zamkovskiego) - nawet w zimie. Schronisko było kilkakrotnie modernizowane, a obecny wygląd zawdzięcza w znacznej mierze ostatniej rozbudowie w latach 1979-82.

"W samym czubku niedostępnej Jastrzębiej Turni tkwił przed wiekami wspaniały rubin, który nocami napełniał cudownym blaskiem całe spiskie podtatrze - nawet na ulicach Kieżmarku bywało od niego jasno. Aż znalazł się pewien śmiałek, który zapragnął go zdobyć i podarować swojej ukochanej. Wspiął się na zawrotne urwisko, gdy jednak dosięgnął wierzchołka i wyłupał świetlisty kamień, w górę uderzył piorun i strącił zuchwalca wraz ze zdobyczą w dół, w głębiny Zielonego Stawu. Na dnie jeziora do dziś nocami jarzy się tajemnicze światło ..."

Kozi Wierch (2299 m) jest najwyższym szczytem w całości leżącym w Polsce. Prowadzą na niego znakowane szlaki turystyczne o różnym stopniu trudności. Czarny szlak z Doliny Pięciu Stawów Polskich wiedzie łatwym, choć stromym zboczem. Natomiast droga od Koziej Przełęczy (2137 m) to bodaj najciekawszy fragment Orlej Perci z licznymi ubezpieczeniami i sporą ekspozycją (rejon Kozich Czub, 2266 m). Nazwę temu szczytowi nadali niegdyś pasterze z powodu licznych kozic, które można tu było spotkać.

Podążając asfaltową drogą do Morskiego Oka można odnieść wrażenie, iż jesteśmy na jednej z ruchliwych ulic dużego miasta. W każdy letni dzień, bez względu na pogodę, tysiące ludzi zmierzają do schroniska położonego nad najpiękniejszym jeziorem tatrzańskim. Trochę wyżej nad Czarnym Stawem także mrowie ludzi i ciągły hałas. Wystarczy jednak wieczorem wyjść ze Starego Schroniska i można w pełni odpocząć, podziwiając w ciszy panoramę, w której dominują Mięguszowieckie Szczyty, Cubryna (2376 m) oraz Mnich (2068 m).

Ganek (2465 m) to jeden z bardziej charakterystycznych szczytów. Jego nazwa pochodzi od tarasu Galerii Gankowej, który pierwotnie był nazywany Gankiem. Swoją sławę zawdzięcza właśnie północno-zachodniej ścianie, doskonale widocznej z Rysów. Jest to 300-metrowe urwisko, opadające do Doliny Ciężkiej. W latach trzydziestych i na początku czterdziestych przejście tej ściany stanowiło poważny problem taternicki.

W ciągu nieco ponad 1 godz. od Schroniska Teryego (Dol. Pięciu Stawów Spiskich) można wejść na Lodową Przełęcz (Sedielko, 2372 m). Zielony szlak prowadzi m.in. obok najwyżej położonego stałego jeziora tatrzańskiego. Jest nim Lodowy Staw (Modre pleso, 2157 m). Z siodła przełęczy roztacza się przepiękny widok na mur Jaworowych Szczytów, a także na Żabi Jaworowy Staw. Wiosną 1940 r. spadła wielka lawina kamienna, która zmniejszyła rozmiary lustra wody tego jeziora. Zejście z przełęczy do Jaworzyny zajmuje ok. 3 godz. 45 min.

Do roku 1978 Tatry Bielskie otwarte były dla ruchu turystycznego. Częścią grani od Szalonego Wierchu (2061 m) przez Jatki Zadnie (2019 m) i Przednie (2012 m) oraz Bujaczy Wierch wiódł szlak czerwony. Obecnie po długim okresie, kiedy zamknięto wszystkie bielskie szlaki, możliwe jest wejście na Szeroką Przełęcz Bielską (1830 m) od strony Ździaru.

Ciemnosmreczyński Staw w Dolinie Kościeliskiej należy do niewielkiej liczby stawów tatrzańskich, które są położone w piętrze lasu (pozostałe to m.in. Toporowe Stawy w Dol. Suchej Wody - najniżej położone po polskiej stronie jeziorka tatrzańskie). Jego powierzchnia wynosi 0,75 ha, zaś głębokość dochodzi do  5,2 m. Jednak w dawnych czasach górale uważali ten staw za bezdenny.

Z granicznego wierzchołka Jarząbczego Wierchu (Hruby vrch, 2137 m) biegnie w kierunku południowym grań Otargańców. Zielony szlak wiedzie przez drugi co do wysokości szczyt Tatr Zachodnich - Raczkową Czubę (Jakubina, 2194 m.) i dalej przez Wyżnie i Niżnie Otargańce (2050 m. oraz 1921 m). Częściowo ścieżka prowadzi w terenie skalnym, ale bez trudności. U wylotu Doliny Raczkowej położona jest Chata ''Jakubina'' oraz pole namiotowe.

W krajobrazie Tatr Zachodnich dominują łagodnie wypiętrzone szczyty, głęboko wcięte doliny (deniwelacje do 1000 m). Ponadto są one zdecydowanie niższe od Tatr Wysokich - najwyższym szczytem jest Bystra (2248 m).  Szlaki nie należą do trudnych, ale także tutaj można znaleźć odcinki w terenie skalnym - z ubezpieczeniami. Bardzo interesujący pod tym względem jest fragment grani głównej od Rohacza Ostrego (2084 m) przez Trzy Kopy (!), Banówkę (2178 m) do Salatyńskiego Wierchu (2050 m).

Orla Perć to słynny szlak biegnący granią od przełęczy Zawrat (2159 m) do Krzyżnego (2112 m). Jego przejście zajmuje ponad 5 godzin. Został zbudowany w latach 1903-1906, głównie przy wsparciu ks. W. Gadowskiego. Pierwotnie szlak prowadził z Wołoszyna (zamknięto ten odcinek ok. 1956 r.), zaś w rejonie Wielkiej Buczynowej Turni (2184 m) wytyczono dwa warianty. Pierwszy (tzw. trudniejszy) przebiegał przez jej główny wierzchołek  i drugi - obecnie wykorzystywany, który trawersuje poniżej grani. Zamontowano liczne ubezpieczenia w postaci łańcuchów, klamer, drabin. W ostatnich latach prowadzono prace remontowe (1994-1998), także na szlakach łącznikowych.

Czerwony szlak z Popradzkiego Jeziora na Rysy wiedzie obok Żabich Stawów Mięguszowieckich (Wielki i Mały - oba 1919 m) i Schroniska pod Wagą (Chata pod Rysmi, 2250 m.). Na południowym wschodzie dokładnie widać grań Baszt z dominującym Szatanem (2416 m).  W lecie 1994 szlak na Rysy od Morskiego Oka był zamknięty z powodu renowacji (zmieniono nieco przebieg - wyprowadza on teraz bezpośrednio na Bulę pod Rysami oraz dodano nowe ubezpieczenia). Od roku 1999 można przekraczać granicę polsko-słowacką na wierzchołku Rysów.

Na Jaworowy Szczyt (Javorovy stit, 2417 m) nie prowadzi żaden znakowany szlak. Normalna droga wiedzie stożkiem piargów, dalej dobrze widocznym żlebem (częściowo wypełnionym śniegiem) a następnie jego prawą stroną, by w końcu wyprowadzić na główny wierzchołek. Szczególnie od północnej strony każdy z Jaworowych Szczytów robi wrażenie trudno dostępnego (liczne drogi wspinaczkowe).

Przez Czerwoną Ławkę (Pricne Sedlo, 2352 m) prowadzi droga z Dol. Pięciu Stawów Spiskich (Schronisko Teryego) do Dol. Staroleśnej ze wspaniałą Zbójnicką Chatą. Szlak ten jest jednokierunkowy (wejście na przełęcz ubezpieczono na dłuższym odcinku). W ciągu 30 - 40 min. od przełęczy można wejść bez znaków na Mały Lodowy Szczyt (Siroka veza, 2461 m). Na zdjęciu najwyższy, centralnie umieszczony szczyt to Staroleśny (Bradavica, 2492 m), składający się z czterech wierzchołków - głównym jest Klimkowa Turnia.

Rohatka (Prielom, 2288 m) to jedna z wyżej położonych przełęczy tatrzańskich, przez które prowadzi znakowany szlak turystyczny. Leży między Dziką Turnią a Małą Wysoką. Wejście na przełęcz od schroniska "Zbójnicka Chata" (Dolina Staroleśna) zajmuje ok. 1 - 1 1/2 godz. Z przełęczy można wejść bez znaków na Turnię nad Rohatką (ok. 2330 m). Zejście przez Dolinę Białej Wody na Łysą Polanę zajmuje dodatkowo ok. 4 godz.

Przykładowy zapis: IV/V.1999 - PL oznacza, że zdjęcie wykonano w okresie kwiecień / maj 1999, z terenu Polski.